Als er één dag is waarop Leiden helemaal zichzelf is, dan is het wel 3 oktober. De stad kleurt rood-wit, overal kom je bekenden tegen en voor je het weet sta je met een haring in je hand tussen duizenden feestvierende Leidenaren. Op zondag 3 oktober 2027 vieren we opnieuw Leidens Ontzet. Een feest met een bijzondere geschiedenis, eeuwenoude tradities en natuurlijk de nodige gezelligheid. Van de Taptoe en de kermis tot haring, wittebrood en hutspot: dit is wat je moet weten over 3 oktober in Leiden.
Bij MŌSZ houden we van bijzondere dagen en vooral van de herinneringen die daarbij horen. Zoek je inspiratie voor een ander feestelijk moment? Bekijk dan ook onze Moederdag cadeau ideeën. Maar eerst terug naar Leiden, want met 3 oktober heb ik persoonlijk nogal wat.
Wanneer is Leidens Ontzet 2027?
Leidens Ontzet valt in 2027 op zondag 3 oktober. De festiviteiten beginnen traditioneel al op 2 oktober. In 2027 valt 2 oktober op zaterdag, waardoor het feestweekend dit keer wel heel vriendelijk in de agenda valt. De precieze activiteiten, locaties en tijden voor 2027 worden later bekendgemaakt. Controleer daarom voor je bezoek altijd het actuele programma van de 3 October Vereeniging.
Wat vieren we op 3 oktober in Leiden?
Op 3 oktober herdenken en vieren we de bevrijding van Leiden van de Spaanse belegering in 1574, tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De stad werd maandenlang belegerd en de inwoners kregen te maken met ernstige voedseltekorten, ziekte en uitputting. Willem van Oranje liet dijken doorsteken om het omliggende land onder water te zetten, waardoor de Watergeuzen richting Leiden konden varen. In de nacht van 2 op 3 oktober trokken de Spaanse troepen zich terug. De volgende ochtend bereikten de Geuzen de stad met voedsel voor de uitgehongerde bevolking. Leiden was bevrijd.
Waarom eten we hutspot op 3 oktober?
Volgens de bekende overlevering ontdekte Cornelis Joppenszoon na het vertrek van de Spanjaarden een ketel met eten bij de verlaten Lammenschans. Dat verhaal groeide uit tot een van de bekendste tradities van Leidens Ontzet en inmiddels staat bij veel Leidse gezinnen rond 3 oktober hutspot op tafel.
De oorspronkelijke maaltijd leek overigens niet precies op de hutspot die we tegenwoordig eten. Aardappelen waren in 1574 nog geen gebruikelijk onderdeel van het Nederlandse menu. Waarschijnlijk ging het om een gerecht met onder andere pastinaak, wortelen en uien. Maar probeer een Leidenaar op 3 oktober maar eens uit te leggen dat de hutspot eigenlijk anders hoort. Succes ermee.
Waarom krijgen Leidenaren haring en wittebrood?
Toen de Geuzen Leiden bereikten, brachten ze voedsel mee voor de uitgehongerde bevolking. Haring en wittebrood werden daardoor symbolen van het ontzet. Die geschiedenis leeft nog altijd voort: tijdens Leidens Ontzet worden ieder jaar haring en wittebrood uitgedeeld aan Leidenaren die zich daarvoor hebben ingeschreven.
Wat is er te doen tijdens Leidens Ontzet 2027?
Leidens Ontzet bestaat uit veel meer dan een dagje kermis. Historie, tradities, muziek, eten en feest lopen hier nogal soepel door elkaar. Het definitieve programma voor 2027 wordt later bekendgemaakt, maar een aantal onderdelen hoort al jarenlang bij de viering van 2 en 3 oktober.
De Taptoe
Voor veel Leidenaren begint 3 oktober eigenlijk al met de Taptoe op 2 oktober. Leidse verenigingen trekken door de stad en laten zien wat Leiden allemaal in huis heeft. Het is zo'n avond waarop je alleen even wilt kijken, onderweg vijf bekenden tegenkomt en vervolgens geen idee meer hebt waar je oorspronkelijke planning is gebleven.
Haring, wittebrood en koraalzang
Op 3 oktober begint de dag voor veel Leidenaren vroeg. De traditionele uitreiking van haring en wittebrood hoort onlosmakelijk bij het feest. Ook de koraalzang in het Van der Werfpark is een bekende traditie. Leidenaren komen daar in de vroege ochtend samen om traditionele liederen te zingen en stil te staan bij de geschiedenis van de stad. Voor wie de avond ervoor iets te enthousiast is begonnen met vieren, is op tijd verschijnen meteen een aardige karaktertest.
De Grote Optocht
De Grote Optocht is voor veel bezoekers een van de hoogtepunten van Leidens Ontzet. Met praalwagens, muziek, kostuums en verschillende deelnemende groepen trekt de optocht door de stad. Ieder jaar krijgt deze een eigen invulling. Wil je een goede plek langs de route? Zorg dan dat je op tijd bent en controleer vooraf de route en tijden voor 2027.
De kermis tijdens Leidens Ontzet
Voor veel kinderen, en eerlijk gezegd ook voor behoorlijk wat volwassenen, hoort de kermis net zo bij 3 oktober als hutspot en haring. Een deel van de stad verandert tijdens Leidens Ontzet traditioneel in een groot kermisterrein met attracties, spelletjes en eetkraampjes. Ga je met kinderen? Spreek dan vooraf een herkenbaar ontmoetingspunt af. Op een volle 3 oktober is dat bepaald geen overbodige luxe.
Praktische tips voor 3 oktober in Leiden
Kom je in 2027 naar Leiden om Leidens Ontzet te vieren? Een beetje voorbereiding kan geen kwaad. Vooral als 3 oktober voor jou nog geen jaarlijks terugkerend ritueel is.
- Controleer het programma: tijden, locaties en routes kunnen ieder jaar veranderen.
- Kom bij voorkeur met het openbaar vervoer: het kan erg druk worden in en rond de binnenstad.
- Trek comfortabele schoenen aan: je loopt gegarandeerd meer dan je vooraf van plan was.
- Neem niet te veel mee: telefoon, pasjes en sleutels zijn voor een dag in de stad vaak genoeg.
- Houd rekening met het weer: begin oktober kan verrassend zacht zijn, maar Nederland blijft Nederland.
- Ga je met kinderen? Kies vooraf een paar activiteiten uit en houd ruimte over voor die ene kermisattractie waar je volgens hen écht niet omheen kunt.
Mijn belangrijkste tip is simpel: probeer niet het hele programma af te werken. Kies een paar dingen die je graag wilt zien en geniet vooral van wat er onderweg gebeurt. Juist dat maakt 3 oktober zo leuk.
Waarom 3 oktober voor mij extra bijzonder is
Als geboren en getogen Leidse hoef je mij niet uit te leggen wat 3 oktober betekent. Ik ben opgegroeid met haring en wittebrood, hutspot, de kermis en een binnenstad waarin je op 3 oktober altijd wel iemand tegenkomt die je kent. Maar voor mij persoonlijk heeft Leidens Ontzet nóg een betekenis. Op 3 oktober kreeg ik verkering met mijn jeugdliefde. En met diezelfde jeugdliefde ben ik nog steeds getrouwd.
Terwijl heel Leiden feestvierde, begon voor ons dus ook een verhaal dat al die jaren later nog steeds doorgaat. Misschien is dat waarom deze dag ieder jaar zoveel herinneringen oproept. 3 oktober gaat voor mij over Leiden, vrijheid en tradities, maar ook over samen zijn met de mensen die bij je horen. En blijkbaar over relaties die iets langer standhouden dan één avond op de kermis.
En dan spot ik ineens mijn eigen tassen
Wat ik op 3 oktober ook ontzettend leuk vind, is hoeveel MŌSZ tassen ik inmiddels spot als ik door Leiden struin. Soms een telefoontasje, dan weer een shopper of een andere tas waarvan ik natuurlijk meteen weet uit welke collectie hij komt. Dat blijft bijzonder. Je bedenkt en ontwikkelt zo'n tas en een tijdje later zie je hem gewoon tussen de feestvierende Leidenaren voorbijkomen. En ja, ik kijk dan altijd even twee keer.
Wil je zelf met een MŌSZ tas de stad in? Bekijk dan onze damestassen. Zelf kies ik op 3 oktober het liefst voor zo min mogelijk bagage. Telefoon, pasjes en sleutels zijn genoeg. Een van onze telefoontasjes is op zo'n drukke dag ideaal. Handen vrij, mijn spullen bij me en geen enorme tas die zich samen met mij door een volle Leidse binnenstad moet wurmen.
Veelgestelde vragen over Leidens Ontzet 2027
Wanneer is Leidens Ontzet 2027?
Leidens Ontzet 2027 valt op zondag 3 oktober. De festiviteiten beginnen traditioneel al op 2 oktober, die in 2027 op zaterdag valt. Controleer het actuele programma voor de definitieve activiteiten en tijden.
Wat vieren we op 3 oktober in Leiden?
Op 3 oktober vieren en herdenken we de bevrijding van Leiden in 1574. Na een langdurige Spaanse belegering werd de stad ontzet. Die gebeurtenis wordt nog ieder jaar herdacht en gevierd met historische tradities en activiteiten in de stad.
Wat is er te doen tijdens Leidens Ontzet 2027?
Tijdens Leidens Ontzet kun je traditioneel onder andere de Taptoe, koraalzang, haring en wittebrood, de Grote Optocht en de kermis verwachten. Het definitieve programma voor 2027 wordt later bekendgemaakt.
Waarom eten Leidenaren hutspot op 3 oktober?
Leidenaren eten hutspot vanwege de overlevering over een ketel eten die na het vertrek van de Spaanse troepen werd gevonden. Het gerecht groeide uit tot een van de bekendste symbolen van Leidens Ontzet.
Is Leidens Ontzet gratis te bezoeken?
Veel activiteiten tijdens Leidens Ontzet zijn vrij toegankelijk. Voor sommige onderdelen kunnen voorwaarden of inschrijvingen gelden en voor attracties op de kermis betaal je apart.
Waar vind ik het programma van Leidens Ontzet 2027?
Het actuele programma van Leidens Ontzet 2027 wordt gepubliceerd door de 3 October Vereeniging. Controleer voor je bezoek de actuele tijden, locaties, routes en eventuele wijzigingen.
Na 3 oktober nog iets leuks doen?
Als de hutspot op is, de kermis wordt afgebroken en Leiden langzaam weer een beetje normaal doet, dient de volgende gezellige periode zich vanzelf aan. Zoek je later in het jaar leuke plannen voor het hele gezin? Bekijk dan onze kerstvakantie activiteiten voor inspiratie tijdens de kerstvakantie.
Maar eerst 3 oktober. Want hoeveel keer je het ook viert, deze dag blijft bijzonder. Zeker als je er, zoals ik, inmiddels niet alleen herinneringen aan haring, hutspot en de kermis aan hebt overgehouden, maar ook een man.
Een hele fijne 3 oktober!
